مقدمه

در راستای اجرای ابلاغیه شماره ۳۴۳۱۰۶ مورخ ۱۷/۷/۱۳۹۷ سازمان امور استخدامی، پس از ادغام معاونت ترویج و موسسه آموزش عالی علمی کاربردی و تشکیل موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، دفتر آموزش بهره­برداران به عنوان یکی از دفاتر تخصصی این مؤسسه، متولی تمامی آموزش­های مهارتی بهره­ برداران در وزارت متبوع گردید. در ساختار جدید، وحدت رویه در سیاستگذاری و برنامه­ ریزی و تکثر در اجرای برنامه ­ها به عنوان یکی از رویکردهای اصلی در نظر گرفته شد تا از  تمام ظرفیت­ها و پتانسیل­های بالفعل و بالقوه بخش­های دولتی و غیر دولتی در استان­ها بطور هدفمند استفاده شده و دو بازوی هم­ افزای مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی استان­ها به منظور افزایش ضریب نفوذ دانش و برقراری عدالت آموزشی برای تمام بهره ­برداران، اثرگذار باشند. به منظور تسهیل و هدفمندکردن فعالیت­های آموزشی(نیازسنجی، برنامه­ ریزی، اجراء، نظارت و ارزشیابی)،­کاهش هزینه ­های اجرایی و پرهیز از موازی کاری در اجرای آموزش­های مهارتی بهره‌برداران در استان­ها،‌ فرایند زیر  با کسب نظرات کارشناسان و صاحبنظران تهیه و تدوین شده است.

ماده ۱ـ آموزش­های مهارتی بهره­برداران:

این آموزش­ها با هدف ایجاد، ارتقا و یا ترمیم مهارت شاغلان بخش کشاورزی، علاقمندان ورود به عرصه ­های تولیدی و متقاضیان جویای شغل بر اساس ضوابط و استانداردهای آموزشی، برنامه ­ریزی و اجرا می­شود.

ماده ۲ ـ مخاطبان دوره­های آموزشی:

با توجه به اهمیت شناسایی جامعه هدف در راستای ارتقای مهارت نیروی انسانی و ارائه خدمات به­ هنگام و متناسب با شرایط مخاطبان، لازم است تا گروه­های هدف در بخش کشاورزی شناسایی و دسته­ بندی گردند. با توجه به پراکندگی، گستردگی و تنوع فعالیت­های بخش کشاورزی از یک سو و تنوع سطح سواد، دانش، مهارت و سن بهره ­برداران از سوی دیگر گروه­بندی جامعه هدف آموزش از مهمترین اقدامات اولیه برای برنامه ­ریزی آموزشی است. از اینرو در این دستورالعمل برای تسهیل فرایند آموزش، گروه هدف به طبقات محدودتری تقسیم ­بندی شده­ است.

الف ـ اشخاص حقوقی که در قالب یک انجمن، تشکل، شرکت خصوصی یا تعاونی فعالیت دارند، نظیر مدیران عامل، ارکان و اعضای هیات مدیره شرکت­های خدمات فنی مهندسی و مشاوره­ای کشاورزی، مراکز خدمات غیر دولتی، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی، خانه کشاورز، کشت و صنعت­ها، شهرک­های کشاورزی، تعاونی­های تولید، تعاونی­های روستایی و عشایری، نظام صنفی فعالیت­های کشاورزی، سازمان­های مردم نهاد و نیز مددکاران ترویجی و تسهیلگران زن روستایی.

ب ـ متقاضیان دریافت مجوز فعالیت یا تسهیلات بانکی، تولیدکنندگان برتر و کشاورزان نمونه، خبره و پیشرو، متقاضیان جویای شغل و علاقمند به یادگیری علوم کشاورزی، متقاضیان طرح­های توسعه بخش کشاورزی، مخاطبان دوره­های آموزشی دستگاه­های لشکری وکشوری، مخاطبان خاص ادارات کل بهزیستی، زندان­ها، کمیته امداد در سطح استان و همچنین بهره­برداران متقاضی دوره­های آموزشی در سطوح منطقه­ایی، ملی و بین المللی که به دنبال فراگیری یک مهارت جدید یا ارتقا و ترمیم مهارت شغلی در یک حوزه خاص کشاورزی هستند.

ج ـ اشخاص حقیقی شامل شاغلان و فعالان در بخش کشاورزی و منابع طبیعی( اعم ازشاغلان بخش  زراعت، باغبانی، دامپروری، شیلات و آبزیان، جنگل، مرتع و ...) در سطح شهرستان، مرکز جهادکشاورزی، روستا، پهنه و مزرعه که متقاضی فراگیری یک مهارت جدید یا ارتقا مهارت شغلی در یک حوزه خاص کشاورزی هستند.

ماده۳ـ تشکیل کارگروه برنامه ­ریزی آموزش­ مهارتی­ استانی و شرح وظایف

 به منظور تسهیل در امر برنامه­ریزی آموزشی استان، کارگروه برنامه ­ریزی آموزش­ مهارتی­ استانی ذیل شورای تحقیقات، آموزش و ترویج استان (شورای تات) تشکیل می­شود.

*اعضای کارگروه برنامه ­ریزی آموزش­ مهارتی­ استانی:

۱ـ رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان یا نماینده تام الاختیار (رئیس کارگروه)

۲ـ رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی

۳ـ مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی

۴ـ معاون آموزشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی

۵ـ رئیس اداره آموزش بهره ­برداران مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی

۶ـ رئیس اداره آموزش بهره­ برداران مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی

۷ـ نمایندگان معاونت­ها و مدیریت­های سازمان جهاد کشاورزی

۸ـ نماینده ادارت کل سازمان­های وابسته به وزارت (دامپزشکی، شیلات، منابع طبیعی، امور عشایر و ...)

۹ـ نماینده روسای مراکز جهاد کشاورزی (به تایید مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی)

۱۰ـ دبیر مروجان مسئول پهنه­ های تولیدی استان

۱۱ـ مدیر اجرایی نظام صنفی بخش کشاورزی استان

۱۲ـ نماینده تشکل­های بخش کشاورزی (به تایید مدیریت تعاون روستایی استان)

۱۳ـ نماینده مدیران جهادکشاورزی شهرستان­های تابعه

۱۴ـ نماینده روسای ادارت ترویج شهرستان‌ها

۱۵ـ نماینده اتاق بازرگانی صنعت، معدن و کشاورزی

تبصره۱: احکام اعضا کارگروه برنامه­ریزی آموزش­های مهارتی­ استانی توسط رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان ابلاغ می­شود.

تبصره۲: انتخاب دبیر کارگروه از سوی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان انجام می­شود.

تبصره ۳: در استان­هایی که بیش از یک مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی وجود دارد، حضور رئیس مرکز و معاون آموزشی و رئیس اداره بهره­ برداران همه مراکز الزامی است.

*اهم وظایف کارگروه برنامه ­ریزی آموزش­ مهارتی­ استانی

۱ـ اولویت­ بندی برنامه­ ها و پروژه­های قابل اجرا در استان بر اساس سیاست­های وزارت متبوع و ویژگی­های استان

۲ـ اولویت­بندی نیازهای احصا شده در استان و تطبیق آن­ها با سیاست­ها و برنامه ­های وزارت

۳ـ تقسیم کار بین ادارات آموزش بهره­برداران در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی به منظور هم­ افزایی و بهبود کیفی خدمات طبق ضوابط ابلاغی

۴ـ فراهم نمودن زمینه اجرایی آیین نامه­ ها و بخشنامه­ های مرتبط در سطح استان

۵ـ نظارت بر حسن اجرای دوره­های آموزشی

۶ـ ارسال پیشنهادات و نظرات کارشناسی، نقاط ضعف و قوت دوره­های آموزشی در قالب گزارش های ادواری  به دفتر آموزش بهره ­برداران  به منظور رفع مشکلات و بهبود کیفیت دوره­ها

۷ـ احصا و پیشنهاد عناوین آموزشی مورد نیاز بهره­برداران بخش کشاورزی استان با رویکرد توسعه فرصت­های شغلی و فضای کسب و کار

ماده ۴ـ امکان­ سنجی، نیازسنجی و اولویت ­بندی دوره ­های آموزش مهارتی بهره ­برداران

با محوریت پاسخ به نیازهای آموزشی بهره ­برداران، وظیفه امکان ­سنجی، نیازسنجی، اولویت­ بندی و برنامه­ریزی آموزش­های مهارتی کشاورزی بر اساس استانداردها و ضوابط موجود، بر عهده کارگروه برنامه ­ریزی آموزش­های مهارتی­ استانی طبق گام­های اجرایی زیر می­باشد.

*گام‌های اجرایی فرایند برنامه‌ریزی آموزش‌های مهارتی بهره برداران

۱ـ اخذ برنامه‌ها و نیازسنجی اعلام شده از سوی دفتر آموزش بهره‌برداران، برگرفته از نیازهای آموزشی سالانه معاونت‌ها و سازمان‌های وابسته ستادی که در سامانه سابک امکان دسترسی به آن وجود دارد.

۲ـ اخذ نیازهای آموزشی استانی برگرفته از نیازهای شناسایی شده بهره­ برداران در سطح پهنه‌های تولیدی که توسط مروجان مسئول پهنه به روسای مراکز جهاد کشاورزی و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان­ها اعلام می­شود. مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی استان پس از مکاتبه و جمع­ آوری این دسته از نیازهای آموزشی سالانه، موارد را به دبیرخانه کارگروه مذکور اعلام و در جلسات بررسی خواهد شد.

۳ـ اخذ نیازهای آموزشی مربوط به برنامه ­ها و سیاست­های ادارات کل استانی، معاونت­ها و مدیریت­های ستادی سازمان جهاد کشاورزی استان، مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و نیازهای احصا شده توسط تشکل­ها و انجمن­ ها که قرار است در سطح استان اجرایی گردد.

۴ـ بررسی دقیق در حوزه مشاغل کشاورزی که فرصت ایجاد اشتغال داشته و امکان توسعه آن با توجه به ظرفیت­های استانی وجود دارد و برنامه­ ریزی به منظور جذب مخاطب و آموزش به متقاضیان ورود به این مشاغل در سطح استان.

۵ـ دبیرخانه آموزش­های مهارتی بخش کشاورزی ذیل کارگروه برنامه­ ریزی آموزش­های مهارتی­ استانی شروع به کار نموده و وظیفه پیگیری و جمع­ آوری نیازهای آموزشی هر بخش را به عهده دارد.

۶ـ کارگروه مذکور، وظیفه تجزیه و تحلیل نیازهای احصا شده، اولویت­بندی آنها، تقسیم وظایف بین مجریان بر اساس ضوابط اعلام شده و تصمیم­ گیری­ جهت تدوین برنامه آموزشی پیشنهادی سالانه استان را بر عهده دارد.

تبصره۴: تهیه و تدوین برنامه نیازسنجی آموزشی به دو صورت زیر انجام خواهد گرفت:

ـ نیاز سنجی سالیانه: این نوع نیاز سنجی یکبار در سال انجام می­گیرد. مهلت زمانی تدوین و ارائه این نوع نیازسنجی حداکثر تا اول اسفندماه هر سال برای سال بعد است.

ـ نیاز سنجی موردی: با توجه به متغیر بودن نیازهای مخاطبان بخش کشاورزی در شرایط زمانی و مکانی مختلف که می­تواند ناشی از بروز بحران­ها و یا وقایع پیش­ بینی نشده باشد،کارگروه برنامه­ ریزی
آموزش­های مهارتی موظف است سریعاً نیازهای مخاطبان را شناسایی و پس از هماهنگی با مؤسسه آموزش و ترویج اقدامات لازم برای اجرایی شدن دوره­ ها را به عمل آورد.

تبصره ۵: لازم است تا تمامی عناوین پیشنهادی دوره­های مهارتی که مدیریت هماهنگی ترویج استان هر ساله از محل اعتبارات استانی برنامه­ ریزی و اجرا می­نماید، در تقویم پیشنهادی استان ذکر و در سامانه دفتر آموزش بهره ­برداران بارگذاری شود.

تبصره ۶: در تهیه و تدوین نیازسنجی سالانه لازم است تا کارگروه استانی برنامه­ های پیشنهادی را در قالب دو فرم ذیل ارائه نماید. لازم به توضیح است که فرم ۲ با هدف برنامه ­ریزی برای ورود جوانان و علاقمندان به مشاغل کشاورزی و ارائه آموزش­های تخصصی شغلی طراحی شده است.